เจล
เนื้อเบา ซึมเร็ว
เหมาะกับวันที่อากาศร้อนหรือผิวที่ไม่อยากให้มีอะไรเคลือบอยู่เลย สัมผัสแรกจะเย็นและหายเร็ว กลิ่นสมุนไพรจึงจางกว่าบาล์มชัดเจน
อยู่บนผิวสั้น
ทาซ้ำได้บ่อยกว่า แต่ต้องรอให้แห้งก่อนใส่เสื้อผ้า
เจล · ครีม · น้ำมันนวด · บาล์ม
รูปแบบทาภายนอกมีสี่แบบหลัก และแต่ละแบบอ่านฉลากไม่เหมือนกัน หน้านี้พาคุณดูว่าแบบไหนเหมาะกับผิวแบบไหน ต้องเจือจางหรือไม่ และควรทดสอบผิวก่อนใช้อย่างไร
การใช้ภายนอกเป็นเส้นทางที่คนถามถึงมากที่สุดในกลุ่มพืชสมุนไพรนี้ เพราะรูปแบบของมันหลากหลายและข้อจำกัดก็ต่างจากครัวโดยสิ้นเชิง ครัววัดกันที่รสและกลิ่น แต่ผิววัดกันที่ความเข้มข้น เนื้อสัมผัส และระยะเวลาที่ของอยู่บนผิว เราจึงแยกเรื่องทาภายนอกไว้ต่างหาก เพื่อให้คุณอ่านฉลากได้จริงก่อนตัดสินใจซื้อ
สี่พืชที่พูดถึงบ่อยในกลุ่มนี้คืออาร์นิกา โรสแมรี่ ขมิ้นชัน และน้ำมันหอมระเหยที่สกัดจากพืชตระกูลเดียวกัน แต่ละตัวมีข้อจำกัดของตัวเอง หน้าที่ของคุณในฐานะผู้ใช้คือรู้ว่าในกระปุกหรือขวดนั้นใส่อะไรไว้ และผลิตภัณฑ์ระบุว่าให้ใช้กับผิวอย่างไร
อ่านก่อนซื้อ
สี่แบบที่วางขายจริง ใช้พืชกลุ่มเดียวกันได้ แต่ผลลัพธ์บนผิวไม่เหมือนกัน การเลือกจึงขึ้นกับว่าคุณต้องการความลื่น กลิ่น หรือความอยู่ตัวบนผิวนานแค่ไหน
เนื้อเบา ซึมเร็ว
เหมาะกับวันที่อากาศร้อนหรือผิวที่ไม่อยากให้มีอะไรเคลือบอยู่เลย สัมผัสแรกจะเย็นและหายเร็ว กลิ่นสมุนไพรจึงจางกว่าบาล์มชัดเจน
อยู่บนผิวสั้น
ทาซ้ำได้บ่อยกว่า แต่ต้องรอให้แห้งก่อนใส่เสื้อผ้า
อยู่กึ่งกลาง
เป็นทางเลือกกลาง ๆ ระหว่างเจลกับบาล์ม ทาแล้วนวดต่อได้สักพักก่อนซึม เหมาะกับคนที่ต้องการทั้งความเบาและความอยู่ตัวพอสมควร
อยู่บนผิวปานกลาง
อ่านฉลากว่าผสมน้ำมันหอมระเหยหรือน้ำมันแช่สมุนไพร
ลื่นและกลิ่นชัด
ให้ความลื่นระหว่างนวดและพากลิ่นสมุนไพรออกมาชัดกว่าแบบอื่น ถ้าคุณนวดบริเวณกว้าง如水น่องหรือหลัง น้ำมันจะเหมาะกว่าบาล์มเพราะมือเลื่อนได้ต่อเนื่อง
เหลวตลอด
ควรวางบนผ้ารองก่อนนวด เพื่อไม่ให้เปื้อนพื้นผิว
เนื้อหนักที่สุด
เกาะผิวนานที่สุดและทาเฉพาะจุดได้แม่นกว่า พกง่าย ไม่หก เหมาะกับจุดที่ต้องการความอยู่ตัว เช่น ส้นเท้าหรือข้อศอก แต่ทาพื้นที่กว้างจะรู้สึกหนัก
อยู่บนผิวนาน
ปริมาณที่ใช้ต่อครั้งน้อยกว่าจึงหมดช้ากว่า
บาล์ม
บาล์มมักทำจากน้ำมันแช่สมุนไพรผสมกับไขผึ้ง ทำให้เนื้อแข็งตัวที่อุณหภูมิห้องและละลายเมื่อถูกผิว ข้อดีคือพกง่าย ไม่หก และทาเฉพาะจุดได้แม่นกว่า ถ้าคุณต้องการทาบริเวณแคบ ๆ เช่น ข้อมือ ข้อศอก หรือส้นเท้า บาล์มจะคุมพื้นที่ได้ดีกว่า
น้ำมันนวด
น้ำมันนวดไม่ผ่านขั้นตอนทำแข็งตัว จึงยังเหลวอยู่ตลอดเวลา ทาได้พื้นที่กว้างกว่าและนวดได้ลื่นกว่า ถ้าคุณนวดน่อง หลัง หรือไหล่ น้ำมันจะเหมาะกว่าเพราะมือเลื่อนต่อเนื่องได้โดยไม่ต้องเติมบ่อย แต่ต้องระวังการเปื้อนผ้าและพื้น
อาร์นิกาเป็นพืชที่แทบไม่ถูกใช้ในครัว และเกือบทั้งหมดที่คนเจอจะอยู่ในรูปแบบทาภายนอก เช่น เจล ครีม หรือบาล์ม ด้วยเหตุนี้การอ่านฉลากของผลิตภัณฑ์ที่มีอาร์นิกาจึงสำคัญกว่าพืชชนิดอื่น
ควรดูว่าฉลากระบุว่าใช้กับผิวที่ปิดสนิทหรือไม่ และมีคำเตือนเรื่องการทดสอบผิวก่อนใช้หรือเปล่า ถ้าไม่ระบุ ควรทดสอบกับผิวส่วนเล็กก่อนเสมอ และถ้าคุณใช้ผลิตภัณฑ์อาร์นิการ่วมกับผลิตภัณฑ์อื่นอยู่แล้ว ให้เว้นระยะระหว่างจุดที่ทาเพื่อดูว่าผิวตอบสนองต่อตัวไหน
สามพืชที่เจอบ่อยในน้ำมันนวดและบาล์ม แต่ละตัวมีจุดที่ต้องอ่านฉลากต่างกัน
ในรูปแบบทาภายนอกมักมาในสองแบบ คือน้ำมันแช่สมุนไพรที่ได้กลิ่นอ่อน ๆ กับน้ำมันหอมระเหยที่เข้มข้นกว่ามาก สองแบบนี้ใช้ต่างกันชัด
น้ำมันแช่สมุนไพรทาผิวได้โดยตรงตามที่ฉลากระบุ ส่วนน้ำมันหอมระเหยต้องเจือจางด้วยน้ำมันตัวพาก่อน ถ้าคุณซื้อบาล์มที่มีโรสแมรี่อยู่แล้ว ให้อ่านฉลากว่าผลิตภัณฑ์ระบุรูปแบบไหนไว้ เพราะนั่นคือตัวบอกว่าทาได้เลยหรือต้องผสมก่อน
ขมิ้นชันในสูตรทาภายนอกมักถูกผสมในน้ำมันหรือบาล์ม ข้อที่ต่างจากครัวชัดเจนคือ สีของขมิ้นชันเปื้อนผิวและผ้าได้ง่ายกว่าสมุนไพรชนิดอื่นในกลุ่มนี้
ถ้าคุณใช้บาล์มที่มีขมิ้นชัน ควรระวังการสัมผัสเสื้อผ้าสีอ่อน และควรล้างมือให้สะอาดหลังทา ความเข้มข้นของขมิ้นชันในผลิตภัณฑ์แต่ละยี่ห้อก็ต่างกัน จึงควรอ่านฉลากและทดสอบผิวก่อนใช้เสมอ
น้ำมันหอมระเหยคือของเข้มข้นที่สกัดจากพืชและไม่ควรทาผิวโดยตรง การเจือจางทำได้โดยผสมกับน้ำมันตัวพา เช่น น้ำมันมะกอก น้ำมันมะพร้าว หรือน้ำมันอัลมอนด์
ในทางกลับกัน ถ้าฉลากเขียนว่า carrier oil หรือ massage oil แปลว่าตัวนั้นเจือจางมาแล้วและใช้ได้เลย ความสับสนระหว่างสองคำนี้คือจุดที่มือใหม่พลาดบ่อยที่สุด และเป็นเหตุผลที่เราพูดถึงเรื่องนี้ในหลายหน้า
วิธีนี้ใช้ได้กับทุกผลิตภัณฑ์ทาภายนอก และควรทำซ้ำเมื่อเปลี่ยนยี่ห้อ เปลี่ยนสูตร หรือกลับมาใช้ผลิตภัณฑ์เดิมหลังจากทิ้งไว้เป็นเวลานาน
เลือกผิวส่วนเล็กที่ปิดสนิท เช่น ด้านในข้อมือ แล้วทำความสะอาดให้แห้งก่อน
ทาในปริมาณน้อย แล้วรอสังเกตสักระยะโดยไม่ปิดทับด้วยพลาสติกหรือผ้ารัด
ถ้ามีอาการผิดปกติ ให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดและหยุดใช้ ไม่ต้องลองซ้ำในจุดเดิม
ถ้าไม่มีอะไรเกิดขึ้น ให้เริ่มใช้ตามวิธีที่ฉลากระบุ และจดวันที่เปิดใช้ไว้ที่ฝาขวด
ในกรณีของบาล์มที่มีขมิ้นชัน ควรระวังการเปื้อนเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอนด้วย เพราะสีติดได้ง่ายกว่าที่คาด
ถ้าคุณใช้บาล์มหรือน้ำมันนวดร่วมกับการประคบอุ่น ควรทาและนวดก่อน แล้วจึงประคบทับ เพื่อให้กลิ่นสมุนไพรกระจายตัวได้ดีขึ้น และให้ความร้อนทำงานหลังของบนผิวแล้ว
ความร้อนที่สูงเกินไปไม่ได้ช่วยให้ซึมดีขึ้น และอาจทำให้รู้สึกไม่สบายผิว จึงควรใช้ผ้าอุ่นที่ไม่ร้อนจนเกินไป และหยุดทันทีถ้ารู้สึกแสบ เรื่องนี้เชื่อมกับวัฒนธรรมสมุนไพรไทยที่ใช้ความร้อนคู่กับสมุนไพรมาอย่างยาวนาน
ไปที่วัฒนธรรมสมุนไพรไทย
ฉลากที่ดีจะบอกสามอย่างคือ ชื่อพืชในรูปแบบไหน (น้ำมันหอมระเหยหรือน้ำมันตัวพา) วิธีใช้ที่ระบุชัด และคำเตือนเรื่องการทดสอบผิว ถ้าฉลากบอกแค่ชื่อพืชโดยไม่บอกว่าเป็นรูปแบบใด ควรสอบถามผู้ขายก่อนซื้อ
ถ้าคุณซื้อบาล์มที่มีหลายพืชผสมกัน ให้ดูว่ามีพืชตัวไหนที่คุณยังไม่เคยใช้มาก่อนหรือไม่ และทดสอบผิวก่อนใช้ทั้งขวด การถามผู้ขายเรื่องความเข้มข้นเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่การถามที่เกินเลย เพราะสูตรของแต่ละยี่ห้อต่างกันจริง
บาล์มและน้ำมันนวดควรเก็บในที่เย็นและแห้ง หลีกเลี่ยงแสงแดดโดยตรง เพราะความร้อนทำให้เนื้อบาล์มแยกตัวและกลิ่นเปลี่ยนเร็วขึ้น
ผลิตภัณฑ์ที่เปิดใช้แล้วควรปิดฝาให้สนิททุกครั้ง และควรจดวันเปิดใช้ไว้ที่ฝาขวดเพื่อให้รู้ว่าของที่คุณมีอยู่นานแค่ไหน
ถ้าสีหรือกลิ่นเปลี่ยนไปชัดเจนจากวันแรก ควรหยุดใช้ แม้จะยังไม่ครบกำหนดที่คิดไว้ก็ตาม
คำถามที่คนถามเข้ามาบ่อยที่สุด ก่อนเลือกบาล์มหรือน้ำมันนวด
ขึ้นกับบริเวณที่ใช้ ถ้าต้องการทาเฉพาะจุดและพกพา บาล์มสะดวกกว่าเพราะไม่หกและคุมพื้นที่ได้แม่น ถ้าต้องการนวดบริเวณกว้าง如水น่องหรือหลัง น้ำมันนวดจะลื่นกว่าและมือเลื่อนต่อเนื่องได้ดีกว่า
ทดสอบทุกครั้งที่เปลี่ยนยี่ห้อ เปลี่ยนสูตร หรือกลับมาใช้ของเดิมหลังจากทิ้งไว้เป็นเวลานาน ไม่ใช่แค่ครั้งแรกที่ซื้อ เพราะสูตรของแต่ละยี่ห้อต่างกันจริงแม้ชื่อพืชจะเหมือนกัน
สีของขมิ้นชันติดผ้าได้ง่ายกว่าสมุนไพรชนิดอื่นในกลุ่มนี้ ทางที่ปลอดภัยคือทิ้งช่วงให้ของซึมและเช็ดส่วนเกินออกก่อนแต่งตัว และเลือกใส่เสื้อผ้าสีเข้มในวันที่ทาบริเวณที่อาจสัมผัสผ้า
ไม่ควรทาผิวโดยตรง ต้องเจือจางด้วยน้ำมันตัวพาก่อน เช่น น้ำมันมะกอก น้ำมันมะพร้าว หรือน้ำมันอัลมอนด์ ส่วนผลิตภัณฑ์ที่ฉลากเขียนว่า carrier oil หรือ massage oil นั้นเจือจางมาแล้วและใช้ได้เลย
หน้านี้พูดถึงรูปแบบทาภายนอกเป็นหลัก แต่ยังมีอีกสามเรื่องที่เกี่ยวข้องโดยตรง คือพืชทั้งห้าในภาพรวม การใช้ในครัวที่ข้อจำกัดต่างจากผิว และข้อควรระวังที่ควรอ่านก่อนซื้อครั้งแรก
มีคำถามเรื่องผลิตภัณฑ์ที่คุณใช้อยู่ ติดต่อเราได้ที่ ติดต่อเรา หรือโทร +66 2 123 4567 ในเวลาทำการ จันทร์–ศุกร์ 09:00–18:00 น.